ابوالقاسم فردوسی طوسی

حماسه‌سرای بزرگ ایران و سرایندهٔ شاهنامه

زندگی

نام کامل: ابوالقاسم منصور بن حسن توسی (تخلص: فردوسی). زادهٔ روستای «پاژ» در نزدیکی توس خراسان، میان سال‌های 308 تا 319 خورشیدی (۹۳۰ تا ۹۴۰ میلادی). او از طبقه دهقانان (نگهبانان فرهنگ ایران باستان) بود. در سال 403 خورشیدی (۱۰۲۵ میلادی) در توس درگذشت.

شاهنامه

شاهنامه بزرگ‌ترین اثر حماسی فارسی با حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار بیت است. فردوسی حدود ۳۵ سال از عمر خود را صرف سرودن آن کرد. این کتاب تاریخ اساطیری ایران را از کیومرث تا حمله اعراب روایت می‌کند. شاهنامه در وزن «فَعولُن فعولُن فعولُن فَعَل» (متقارب) سروده شده و از کمتر از ۱۰۰۰ واژه عربی استفاده کرده است.

• منابع فردوسی: خدای‌نامگ پهلوی، شاهنامهٔ ابومنصوری و داستان‌های دهقانی.
• پیام اثر: خردورزی، دادگری، میهن‌دوستی و جوانمردی.

تأثیر فرهنگی

شاهنامه زبان فارسی را از نفوذ بیگانه نجات داد و هویت ایرانی را پس از اسلام زنده نگه داشت. آرامگاه فردوسی در توس و روز ۲۵ اردیبهشت (روز بزرگداشت فردوسی) یادآور این حماسهٔ جاودان است. پس از اتمام شاهنامه، سلطان محمود غزنوی پاداش ناچیزی به فردوسی داد که باعث دلخوری شاعر شد، اما شاهنامه ماندگار گشت.

آرامگاه فردوسی در توس است و ۲۵ اردیبهشت، روز پاسداشت حماسه‌سرای ایران

صفحه نخست